تبلیغات
خبر و مقالات روزنامه های ایران - پایان انتظار "حول حالنا" نزدیک است

امروز:

پایان انتظار "حول حالنا" نزدیک است

دل‌هایمان با تک‌ تک ثانیه‌ها به لرزه می‌افتد
پایان انتظار "حول حالنا" نزدیک است

خبرگزاری فارس: سیب سرخی که نشان از مهر و محبت دارد در برابر آیینه می‌نهیم تا مهرمان افزون‌تر و هفت‌گونه گیاه و خوردنی دست‌چین شده در سفره می‌چینیم تا رونق و برکت سفره‌مان بیشتر شود، پایان انتظار نزدیک است و عید نوروز در راه است.

خبرگزاری فارس: پایان انتظار "حول حالنا" نزدیک است

به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، با فرا رسیدن سال نو، سفره هفت‌سین را می‌گسترانیم، سفره‌ای از هفت‌گونه گیاه و خوردنی دل‌پذیر که هر کدام از سین‌های آن نمادی از آرزوهای خوب برای سال جدید است. آب و آیینه، شمع و چراغ، نقل و نبات و گل و سبزه در آن می‌نهیم، کتاب آسمانی خود را می‌گشاییم و در لحظه حلول سال نو در برابر سفره‌ای از برکت الهی و به امید رونق و بهبود و معیشتی بهتر دست به دعا بر می‌داریم. 

اما به راستی چرا توجه ویژه ما به «هفت‌سین» است و ویژگی عدد هفت نسبت به سایر عددها چیست؟ چرا در سفره هفت‌سین نوروز سیب و سرکه، سماق و سمنو، سبزی و سبزه و سنبل می‌گذاریم؟

* نقش عدد هفت در فرهنگ ملت‌ها نقشی مثبت است

عدد هفت که جمع سه و چهار است، نزد ریاضیدانان به سبب شکل هندسی مثلث و مربع که اشکال همگن و کامل به شمار می‌آیند نمایانگر کمال و به شکلی نمادین، به مفهوم کثرت و تکامل است. در میان اقوام هند و اروپایی و همچنین هند و ایرانی این عدد خوش یمن و مبارک تلقی شده و در اساس، نقش این عدد در فرهنگ ملت‌ها است.

واقعیت‌های طبیعی، مشاهده‌ها و تجربه‌های مردم در گذر زمان، نقش ادیان الهی و باورهای دینی مردم در توجه ویژه به عدد هفت بسیار اساسی است و از همین روست که قرن‌هاست در آیین‌ها و رسم‌های ایرانی نیز این عدد جایگاهی ویژه دارد و در چیدن و آراستن سفره هفت‌سین نیز نقش این عدد به خوبی آشکار است.

نگاهی گذرا به واقعیت‌های طبیعی، کتب الهی، باورهای مردم، هنر معماری، موسیقی، خط و نیز ادبیات ملل نشان می‌دهد که عدد هفت تا چه حد مورد توجه ویژه قرار دارد. در قرآن کریم و نیز نزد مسلمانان ایرانی عدد هفت جدای از سایر عددها مورد توجه قرار دارد. در برخی از آیه‌ها و سوره‌های قرآن از عدد هفت نام برده شده است و نیز قرآن را مشتمل بر هفت موضوع دانسته‌اند.

مناسک حج هفت مرحله دارد و نخستین قاریان نیز هفت نفر بوده‌اند. در کتاب‌های آسمانی انجیل و تورات، بارها و بارها این عدد با تأکید تکرار شده است. همچنین نزد زرتشتیان هفت امشاسپند گرامی بوده و در آیین مهر هفت اختر معتبر بوده است. پیشینیان ما نیز زمین و آسمان را دارای هفت طبقه دانسته‌اند و به زمین هفت اقلیم می‌گفته‌اند که دارای هفت دریا بوده است.

خلق جهان را در شش مرحله یا گاهنبار گفته‌اند و در روز هفتم که پایان خلق جهان است به نیایش و جشن و سرور می‌پرداخته‌اند.

* هر سین سفره هفت‌سین نمادی از آرزوهای خوب است

در آغاز سال که روز و سال نو می‌شود ما نیز نفس خویش را تهذیب کنیم و بر آن تزکیه ارج نهیم تا خداوندی که هفت آسمان را آفریده و هفت دریا را زیر آن نشانده، بدین وسیله هفت نماد را فرا روی ما قرار داده و به ما نشان می‌دهد که به کدامین وجه زندگی خویش را سپری کنیم و با نشستن و برخاستن در کنار این سفره، اسطوره عشق و صفا و پاکی را که در آن وجود دارد، در جسم و روح خود منعکس کنیم.

سبزه در سفره سبزه هفت‌سین نماد شادابى و سرسبزى و نشانگر زندگى بشر و پیوند او با طبیعت است، در گذشته سبزه‌ها را به تعداد هفت یا دوازده که شمار مقدس برج‌هاست در قاب‌هاى گران‌بها بز می‌کردند در دوران باستان در کاخ پادشاهان ۲۰ روز پیش از نوروز، 12 ستون را از خشت خام بر مى‌آوردند و بر هر یک از آنها یکى از غلات را می‌کاشتند و خوب روییدن هر یک را به فال نیک می‌گرفتند و بر آن بودند که آن دانه در آن سال پربار خواهد بود. در روز ششم فروردین آن‌ها را می‌چیدند و به نشانه برکت و بارورى در تالارها پخش مى‌کردند.

همچنین در این سفره سیب نماد بارورى زایش و نماد سلامتی و عشق و سمنو مظهر صبر و مقاومت است.

سنجد نماد سنجیده عمل کردن است. سنجد را بر این باور بر سفره می‌گذارند که هر کس با خویشتن عهد کند در آغاز سال هر کاری را سنجیده انجام دهد. سنجد نشانه گرایش به عقل و احترام به تفکر و ترویج و خردمندی است.

سیر نشانه رعایت حدود و مرزهاست. به سفره هفت‌سین راه یافته تا پای را از گلیم خویش بیرون ننهیم. سیر نماد مناعت طبع است یعنی انسان باید همواره با قناعت بر جهان بنگرد. پس سیر که نشانه قناعت و یادآور امتناع از تجاوز است را بر سر سفره می‌نهیم تا انسانی عاقل، سالم ،شاداب، قوی و قانع باشیم. سیرچشمی و چشم‌سیری از بزرگ‌ترین صفات انسان برتر است.

سرکه نماد پذیرش ناملایمات و نماد رضا و تسلیم است. واقف بر این نکته هستیم که زندگی پیوسته توام با رنج، مشقت و زحمت است و هیچ انسان متعهد و با مسئولیتی نیست که بدون دغدغه بتواند به زندگی ادامه دهد. خداوند، زمین و آسمان و انسان را آسوده و بی‌غم نیافرید و در هر مشقتی که می‌رسد، حکمتی نهفته است و سرکه گویای تسلیم در برابر حکمت خداوند بزرگ و حکیم است.

آخرین سین سفره هفت‌سین سماق است. سماق نماد صبر و بردباری و تحمل دیگران است. صبر به انسان می‌آموزد که درگذر زندگی، خستگی را باید خسته کرد و کامیابی را باید یافت.

غیر از این گیاهان و میوه‌های سفره‌نشین، خوان نوروزى اجزاى دیگرى هم داشته است: در این میان «تخم مرغ» نماد زایش و آفرینش است و نشانه‌ای از نژادهای گوناگون بشر، «آیینه» نماد روشنایى است و حتماً باید در بالاى سفره جاى بگیرد. «آب و ماهى» نشانه برکت در زندگى هستند. ماهى به عنوان نشانه اسفندماه بر سفره گذاشته می‌شود و «سکه» که نمادى از امشاسپند شهریور (نگهبان فلزات) است و به نیت برکت و درآمد زیاد انتخاب شده است.

شاخه‌های سرو، دانه‌های انار، گل بیدمشک، شیر نارنج، نان و پنیر، شمعدان و ... را هم می‌توان جزو اجزاى دیگر سفره هفت‌سین دانست. «کتاب مقدس» هم یکى از پایه‌های اصلى خوان نوروزى است و بر اساس آن هر خانواده‌ای به تناسب مذهب خود، کتاب مقدسى را که قبول دارد بر سفره می‌گذارد.

چنانچه مسلمانان قرآن، زرتشتیان اوستا و کلیمیان تورات را بر بالاى سفره‌هایشان جاى مى‌دهند. بر سر سفره زرتشتیان در کنار اسپند و سنجد، «آویشن» هم دیده می‌شود که به گفته موبد فیروزگرى خاصیت ضدعفونى کننده و دارویى دارد و به نیت سلامتى و بیشتر به حالت تبریک بر سر سفره گذاشته می‌شود.

* نگاهی به آئین‌های نوروزی در گذر تاریخ

واژه «جشن» همان یَسن اوستایی است که در زبان پهلوی یزشن گفته می‌شد و در اصل به معنی ستایش و نیایش شادمانه است. «نوروز» در پهلوی به معنی نخستین روز- روز هرمزد - از ماه فروردین است. ایرانیان در قدیم برای هر روز از ماه نامی گذاشته بودند و روز اول بهار یا فروردین، هرمزد نام داشت. در این روز جشنی بزرگ برپا می‌کردند و به شادی و نیایش آفریدگار می‌پرداختند. از چند روز مانده به نوروز مراسم و آیین‌های ویژه آغاز می‌شد که تا چند روز پس از آن نیز ادامه داشت. در روزهای اول دوره نوروزی، مراسم به طور همگانی برگزار می‌شد که به آن «نوروز عامه» می‌گفتند و از روز ششم به بعد بزرگان و خواص آن را نزد خود ادامه می‌دادند که به آن «نوروز خاصه» گفته می‌شد، اما در هر حال شادی و نیایش ویژگی بارز جشن نوروز بود.

نیاکان ما بر این باور بودند که آفریدگار بزرگ، جهان را در شش گاه یا گاهنبار (مرحله) آفرید که در آخرین گاهنبار انسان آفریده شد و از این رو روز تولد نخستین انسان را که آن را روز نخست بهار می‌دانستند  شایسته شکرگزاری و شادمانی می‌پنداشتند و چون معتقد بودند که روح نیکان و پاکان یا همان قوای باطنی و ارواح مؤمنان در دوره نوروزی از جهان مینوی به گیتی باز می‌گردند تا از خویشان و عزیزان دیدار کنند و تقاضای خیرات و صدقه دارند، سفره‌ها می‌گسترانیدند و خیرات می‌دادند و شادمانه دعا می‌خواندند تا پروردگار را شکر و فروهرها را شاد نمایند، و به همین سبب ماه فروردین را ماه فرود فروهرها یا فروردیگان و یا عید یا اموات هم می‌گفتند.

* بنیان جشن نوروز

نوروز جنبه مذهبی و روحانی دارد و نیایش و ستایش شادمانه همگانی را همراه می‌آورد. در اسطوره‌ها و افسانه‌ها و کتاب‌های پیشینیان بنیان نوروز را به پادشاه اسطوره‌ای و افسانه‌ای، جمشید، نسبت داده‌اند. فردوسی در حماسه بزرگ شاهنامه نوروز را به جمشید نسبت می‌دهد، آن هنگام که او بر تخت شاهی نشست و تاج مرصع بر سر نهاد، پرتو خورشید بر آن دمید و همگان آن روز را روزی نو و نوروز نامیدند و جشن و سرور برپا کردند.

*‌ عید نوروز در اصفهان

جشن‌ها و آیین‌ها از مهمترین جاذبه‌های اجتماعی استان اصفهان به شمار می‌آیند. در تاریخ فرهنگ و تمدن ایرانی، جشن‌ها و روزهای عید، ریشه در تاریخ افسانه‌ای ایران باستان یعنی دوره سلسله پیشدادی دارند. به طور کلی در استان اصفهان جشن‌ها و آیین‌ها به دو دسته دینی و ملی تقسیم می‌شوند.

اعیاد ملی و مذهبی در استان اصفهان نزد همه پاس داشته می‌شوند. اقلیت‌های مذهبی استان اصفهان؛ از جمله زرتشتی‌ها، مسیحی‌ها، کلیمی‌ها و یهودی‌ها که در استان اصفهان زندگی می‌کنند آزادانه می‌توانند جشن‌های مذهبی خود را به جای آورند.

عید نوروز مهمترین عید باستانی و ملی ایرانیان به شمار می‌آید که در اصفهان نیز مانند سایر مناطق ایران با شکوه تمام برگزار می‌شود.

اصفهانی‌ها حدود 15 روز مانده به عید نوروز به تمیز کردن خانه و به اصطلاح خانه تکانی می‌پردازند. همچنین حدود 10 روز مانده به عید، سبزه را که معمولاً از گندم، عدس، ماش یا تخم شاهی است، روی سینی یا کوزه سبز می‌کنند که در سفره هفت‌سین استفاده کنند. پیش از تحویل سال معمولاً تمام مسافران به خانه باز می‌گردند و بر این باورند که اعضای خانواده در زمان تحویل سال باید دور هم باشند.

در اصفهان علاوه بر موارد رایج در سفره هفت‌سین، معمولاً کوفته سبزی و تخم‌مرغ پخته قرمز رنگ نیز در سر سفره گذاشته می‌شود و بر این باورند که در لحظه تحویل سال روی آینه می‌چرخد. بزرگ خانواده قرآن در لحظه تحویل سال قرآن می‌خواند و همه گوش می‌دهند و پس از آغاز سال، روبوسی کرده و عید را به یک دیگر تبریک گفته و عیدی می‌گیرند. روز اول عید پیش از شروع دید و بازدید با سبزه و گل بر سر مزار در گذشتگان رفته و پس از آن دید و بازدیدهای معمول آغاز می‌شود. این مراسم تا 12 روز ادامه دارد.

در روز 13 فروردین‌ماه وسایل گردش مهیا شده و به همراه دوستان و فامیل از صبح به حواشی سرسبز بیرون شهر رفته و سبزه خود را به آب می‌اندازند. در این روز به بازی‌ها و سرگرمی‌های گوناگون می‌پردازند و ناهار مفصلی نیز در فضای سبز پارک‌ها و باغ‌ها میل می‌کنند.

*‌ در اسلام نوروز بهانه فرخنده‌ای برای هر انسان خردمند است 

اسلام و نوروز: از نظر اسلام نوروز و بزرگداشت آن نه تنها مذمت نشده است که بهانه‌ای فرخنده برای هر انسان خردمند است تا بتواند شتابی افزون‌تر در پیمودن راه دراز معنویت پیدا کند. نه تنها نوروز که هر زمان و مکان دیگری نیز که آدمی را به بلای غفلت دچار سازد و او را مشغول لهو و لعب کند، ناپسند است. این ماییم که می‌توانیم این مناسبت‌ها را به "عید واقعی" تبدیل کنیم یا نه.

توصیه‌ها و سفارش‌هایی که امامان معصوم (ع) در پاسخ به سئوالاتی که پیرامون عید نوروز کرده‌اند همگی در همین راستا بوده و نباید از آن غافل ماند. دوری از اسراف و تجمل‌گرایی، اجتناب از تفاخر و بزرگ‌نمایی، صله ارحام و بازدید از آشنایان، رفع کدورت‌ها و قهرها، احسان به والدین و سالمندان، محاسبه عملکرد مادی و معنوی در سال گذشته، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری جدی برای سال آینده، محبت به کودکان و سفرهای کوتاه و بلند از جمله سنت‌های حسنه نوروز است که می‌تواند آن را برای ما به "عید" واقعی تبدیل کند، همان چیزی که در دعای کوتاه و درس‌آموز هنگام تحویل سال از آن به عنوان "احسن الحال" یاد شده است.

اما در این میان توجهی دوباره به محرومان و نیازمندان ارزش بالاتری دارد. قرین بودن جشن نیکوکاری با عید نوروز برای ملت ما همیشگی است. نباید هیچ‌گاه از امداد و کمک‌رسانی به دست‌های لرزان و نیازمند غفلت کرد و خوشی و سرور شخصی و خانوادگی، دردها و حاجت‌های پابرهنه‌ها را فراموش سازد.

درباره نوروز و نکوداشت آن در اسلام، روایات مختلف وجود دارد. هر چند بیشتر روایات دلالت بر این دارند که اسلام آن را به عنوان روزی مهم، مورد تأیید قرار داده است. در روایتی که مُعلّی بن خنیس از امام صادق (ع) روایت کرده، حضرت بزرگداشت این روز را به خاطر وقایعی می‌داند که در این روز اتفاق افتاده است. ابن فهد حلی می‌نویسد: «روز نوروز روزی جلیل‌القدر است... به این روز عباداتی تعلق دارد که مطلوب شارع است».

آداب نوروز: درباره روز نوروز در روایات مختلف آداب گوناگونی ذکر شده است که به پاره‌ای از آن‌ها به صورت مختصر اشاره می‌شود:

نماز نافله، یک نماز چهار رکعتی پس از نماز ظهر و عصر روز نوروز و دعا کردن در سجده این نماز که موجب بخشش گناهان می‌شود.

غسل کردن و پوشیدن لباس تمیز و استعمال بوی خوش. در روایتی امام صادق (ع) می‌فرماید: «روز نوروز غسل کن و پاکیزه‌ترین لباس‌هایت را بپوش و خود را با بهترین عطرها خوشبو کن».

ذکر گفتن خصوصاً ذکر «یا ذی‌الجلال و الإکرام»، روزه گرفتن و دعا کردن در لحظه سال نو از دیگر آداب این روز است.

* پایان انتظار نزدیک است

پایان انتظار نزدیک است. آخرین لحظه‌ها را مشتاقانه می‌گذرانیم. دلهامان پرشور و گاه درگیر تشویشی گنگ است. همه ذرات وجود سرشار از انتظار است. سالی می‌گذرد و سالی نو پیش روست. چشم به راه میهمانی عزیز و کهنسالیم تا از راه برسد. لحظه شورانگیز تحولی تازه و لحظه تکرار آفرینش است. طبیعت و انسان را حیات و تولدی دیگر است. آغازی نو در راه است، سالی جدید، برنامه‌هایی نو و امیدی تازه،

قلب‌ها پرشور می‌تپند. نفس‌ها در فضای بهاری، عطرآگین می‌شوند و چشم‌ها مشتاقانه به آب و آیینه، شمع و چراغ، خیره می‌گردند، دست‌ها پر امید کتاب آسمانی می‌گشایند و لب‌ها آرام زمزمه می‌کنند: یا مقلب‌القلوب والابصار، یا ....

انتهای پیام/ح10


نوشته شده در : شنبه 27 اسفند 1390  توسط : ramin h.    نظرات() .

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.